बडबडगीतांच्या शोधात – Mary had a little lamb

शाळेत आपण इंग्लिश शिकायला सुरुवात केल्यावर शिकलेल्यापैकी सगळ्यात पहिली कविता ही बहुधा Mary had a little lamb हीच होती. कवितेतली ही मेरी कोण असावी प्रश्न मला सहज पडल्यावर मी या मेरीबाईंचा शोध घेतला. तर ही आपली नायिका म्हणजे अमेरिकेतल्या Massachusetts राज्यातल्या Sterling या छोट्या शहरात एकेकाळी रहाणारी Mary Sawyer. हिचा जन्म १८०६ सालचा. साधारण १८१५ च्या आसपास आपल्या शेतकरी वडिलांबरोबर शेतात फिरताना या छोट्या मेरीला एक अशक्त आणि आजारी दिसणारं मेंढीचं पिल्लू दिसलं. मेरीनं बराच हट्ट केल्यावर तिच्या वडिलांनी तिला हे आईविना पोर सांभाळायची परवानगी दिली. मेरीच्या मायेमुळे हे पांढरंधोप पिल्लू लौकरच खडखडीत बरं झालं आणि मेरीच्या मागोमाग सगळीकडं हिंडू-फिरू लागलं.

एकदा असंच हे पिल्लू मेरीबरोबर तिच्या शाळेत गेलं आणि तिथं बरंच प्रसिद्धही झालं. या घटनेच्या दुसऱ्या दिवशी मेरीच्या गावातला एक मुलगा John Roulstone घोड्यावरून मेरीच्या शेतापर्यंत गेला आणि तिथं त्यानं एक छोटीशी कविता लिहिलेला कागद तिच्या हातात दिला जिच्या ओळी होत्या –

Mary had a little lamb;
Its fleece was white as snow;
And everywhere that Mary went,
The lamb was sure to go.

It followed her to school one day,
Which was against the rule;
It made the children laugh and play
To see a lamb at school.

And so the teacher turned it out;
But still it lingered near,
And waited patiently about
Till Mary did appear.

ही घटना साधारण १८१५-१६ सालातली असावी.एवढं दीर्घ आयुष्य लाभलेल्या आणि जगभर पसरलेल्या या कवितेची उपनायिका असणारी ही मेंढी मात्र काही फार जगली नाही. जेमतेम ४ वर्षाची असताना एका गाईचं शिंग लागून ती ख्रिस्तवासी झाली पण जाण्याआधी तिनं तीन पिल्लं जन्माला घालून आपला वंशवृक्ष कायम राहील याची दक्षता घेतली. ही कविता लिहिणारा John Roulstone ही कमनशिबीच होता, जेमतेम १७ वर्ष जगून तो ही ख्रिस्ताला प्यारा झाला.  पण आपली नायिका Mary Sawyer मात्र पुढं १८८३ पर्यंत जगली आणि तिनंच १८७३ साली ही गोष्ट उघड केली. तोवर ही कविता अमेरिकेत बरीच प्रसिद्ध झाली होती. अर्थात मेरीकडं या आपल्या दाव्यासाठी कोणताही पुरावा नव्हता. पुढच्या काळात अजून दोन मेऱ्यांनी कवितेतली मेरी आपणच असल्याचा दावा केला. पण त्यांच्याकडेही याबद्दल काही पुरावा नव्हता.

पण एडिसननं त्याचा फोनोग्राफ तयार झाल्यावर त्याच्यावर सगळ्यात पहिल्यांदा काय रेकॉर्ड केलं तर ते होतं Mary had a little lamb. एवढी गोष्ट या कवितेची लोकप्रियता समजायला पुरेशी आहे.

यशोधन जोशी

2 thoughts on “बडबडगीतांच्या शोधात – Mary had a little lamb

Add yours

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

Create a free website or blog at WordPress.com.

Up ↑

%d bloggers like this: